What causes back acne? And how can I treat it?

สิวที่หลังเกิดจากอะไร ตามหลักฐานทางการแพทย์

สิวที่หลัง (Back Acne หรือ Bacne) คือสิวที่ขึ้นบริเวณหลังส่วนบนและส่วนล่าง คลินิกอธิบายว่าพบได้บ่อย โดยเฉพาะในคนที่ผิวมัน เหงื่อออกง่าย หรือใส่เสื้อผ้ารัดแน่น และมักเกิดจากหลายปัจจัยร่วมกันทั้งภายในและภายนอกร่างกาย^[1]

Mayo Clinic ระบุว่าสิวเกิดจาก 4 ปัจจัยหลัก ได้แก่ การผลิตน้ำมัน (sebum) มากเกินไป รูขุมขนอุดตันด้วยน้ำมันและเซลล์ผิวที่ตายแล้ว แบคทีเรีย และการอักเสบ สิวพบบ่อยที่ใบหน้า หน้าอก หลังส่วนบน และไหล่ เพราะผิวบริเวณเหล่านี้มีต่อมไขมันมากที่สุด^[6] คณะผู้เชี่ยวชาญด้านผิวหนัง 13 คนในงานฉันทามติ (consensus) เรื่องสิวที่ลำตัวมีความเห็นว่ากลไกการเกิดสิวที่ลำตัวคล้ายกับสิวที่หน้า ส่วนความต่างในการตอบสนองต่อการรักษาอาจเกี่ยวกับจำนวนและความลึกของต่อมไขมัน ความหนาของชั้นหนังแท้ ปัจจัยที่กระตุ้น และความยากในการทายาที่หลัง^[5]

งานฉันทามตินี้ระบุว่าสิวที่ลำตัวพบได้มาก โดยผู้ที่เคยมีสิวอาจมีสิวที่ลำตัวร่วมด้วยได้ถึง 61% แต่ผู้ป่วยจำนวนมากไม่เล่าเรื่องสิวที่หลังกับแพทย์ ข้อควรรู้คือผู้เขียนเป็นผู้เชี่ยวชาญที่ได้รับค่าตอบแทนจากบริษัทยา Galderma ซึ่งเป็นผู้สนับสนุนโครงการ และข้อสรุปมาจากความเห็นผู้เชี่ยวชาญ เนื่องจากยังไม่มีงานวิจัยคุณภาพสูงเรื่องสิวที่ลำตัว^[5]

7 สาเหตุของสิวที่หลังในบทความเดิม ตรวจกับแหล่งข้อมูลแล้วเป็นอย่างไร

บทความเดิมของคลินิกระบุสาเหตุ 7 ข้อ ได้แก่ ต่อมไขมันผลิตน้ำมันมาก เหงื่อสะสมและความอับชื้น เสื้อผ้ารัดแน่น สบู่หรือแชมพูล้างไม่สะอาด ฮอร์โมนไม่สมดุล อาหารบางประเภท และการแพ้ผลิตภัณฑ์บำรุงผิวหรือซักผ้า^[1] เมื่อตรวจกับแหล่งที่เปิดอ่านได้ มีทั้งข้อที่ได้รับการสนับสนุน ข้อที่ต้องปรับถ้อยคำ และข้อที่ไม่พบแหล่งรองรับ ตามตารางด้านล่าง

นอกจาก 7 ข้อนี้ Mayo Clinic ยังระบุปัจจัยอื่นที่อาจกระตุ้นหรือเพิ่มความเสี่ยง ได้แก่ พันธุกรรม (ถ้าพ่อแม่ทั้งสองมีสิว โอกาสเป็นสูงขึ้น) และยาบางกลุ่ม เช่น ยาที่มีส่วนผสมของคอร์ติโคสเตียรอยด์ เทสโทสเตอโรน หรือลิเทียม หากสงสัยว่ายาที่ใช้อยู่เกี่ยวข้อง ไม่ควรหยุดยาเอง ให้ปรึกษาแพทย์ผู้สั่งยา^[6]

ดูแลสิวที่หลังด้วยตัวเองที่บ้านอย่างไร

AAD ระบุว่าผู้ที่มีสิวไม่มาก เพิ่งเป็นไม่นาน หรือมีทั้งสิวอุดตันและสิวอักเสบแต่ไม่เจ็บและไม่ลึก อาจดีขึ้นได้จากการดูแลเอง ส่วนคนที่มีสิวลึกและเจ็บควรให้แพทย์ผิวหนังช่วยดู^[4] แนวทางดูแลที่แหล่งข้อมูลสอดคล้องกันมีดังนี้

• อาบน้ำและเปลี่ยนเสื้อโดยเร็วหลังออกกำลังกายหรือเหงื่อออกมาก ถ้าอาบไม่ได้ทันที AAD แนะนำให้เช็ดเหงื่อเบา ๆ ด้วยแผ่นทำความสะอาดชนิดปราศจากน้ำมัน^[4]
• ใส่เสื้อออกกำลังกายที่หลวมและเป็นผ้าฝ้ายหรือผ้าระบายเหงื่อ และซักเสื้อออกกำลังกายทุกครั้งหลังใช้^[4]
• ล้างผิวเบา ๆ AAD ระบุว่าการขัดถูกแรงทำให้สิวแย่ลง รวมถึงสบู่ฆ่าเชื้อ ผลิตภัณฑ์ประเภท astringent สครับ ใยขัดตัว และแปรงขัดหลัง^[4] ซึ่งต่างจากบทความเดิมที่แนะนำให้สครับ 1-2 ครั้งต่อสัปดาห์ จึงปรับข้อนี้ตามแหล่งอ้างอิง
• เลือกผลิตภัณฑ์ดูแลผิวและเครื่องสำอางที่ปราศจากน้ำมัน เช่น ฉลากระบุ non-comedogenic^[4]
• เลี่ยงสิ่งที่เสียดสีหลัง เช่น กระเป๋าเป้ที่แนบหลัง^[4][6]
• ไม่แกะหรือบีบสิว แม้จะเป็นสิวที่หลัง เพราะทำให้สิวแย่ลง^[4] และอ่านเพิ่มเรื่องการบีบสิวกับรอยแผลเป็นได้ในบทความอีกเรื่องของคลินิก
• กันแดดสำหรับผิวที่ไม่ถูกเสื้อผ้าบัง เลือกชนิดไม่อุดตันรูขุมขน เพราะ AAD ระบุว่าแสงแดดทำให้รอยสิวคล้ำและอยู่นานขึ้น^[4]

เรื่องอาหาร งานทบทวนในวารสาร American Journal of Clinical Dermatology สรุปว่าผู้ที่กินอาหารที่ให้ภาระน้ำตาลต่ำมีสิวน้อยกว่าผู้ที่กินอาหารภาระน้ำตาลสูง และโปรตีนเวย์ในนมอาจเกี่ยวข้อง แต่ผู้เขียนระบุว่ายังต้องมีการศึกษาเพิ่ม^[7] จึงเป็นเรื่องที่พิจารณาเป็นรายคนได้ ไม่ใช่กฎตายตัวว่าต้องงดนมหรือของหวานทั้งหมด การดื่มน้ำเพิ่มและการใช้วิตามินซีหรือ AHA/BHA กับรอยดำหลังสิว ซึ่งปรากฏในบทความเดิม ไม่พบแหล่งรองรับในรอบตรวจนี้ จึงตัดออกจากคำแนะนำ

ยาทาและวิธีรักษาสิวที่หลังที่แหล่งข้อมูลกล่าวถึง

ตัวยาที่ AAD ของสหรัฐฯ กล่าวถึงสำหรับสิวที่หลังไม่รุนแรงถึงปานกลางที่ซื้อได้โดยไม่ต้องมีใบสั่งแพทย์ (ความเข้มข้นและการจำหน่ายในไทยอาจต่างกัน) ได้แก่ benzoyl peroxide ชนิดโฟมล้างออก ซึ่งช่วยฆ่าแบคทีเรียที่เกี่ยวข้องกับสิว และ adapalene 0.1% เจล ซึ่งเป็นเรตินอยด์ช่วยลดการอุดตันของรูขุมขน การใช้ร่วมกันอาจให้ผลดีขึ้น^[4]

วิธีใช้ benzoyl peroxide ที่หลัง

AAD ระบุว่าผิวหลังหนากว่าผิวหน้า การทิ้ง benzoyl peroxide ไว้บนผิวราว 2-5 นาทีก่อนล้างออกช่วยให้ตัวยาซึมเข้าผิวได้ และการล้างออกช่วยลดโอกาสที่เสื้อผ้า ผ้าปูที่นอน และผ้าเช็ดตัวจะถูกฟอกสี โฟมล้างที่มี benzoyl peroxide 5.3% มีโอกาสทำให้ระคายเคือง แห้ง หรือลอกน้อยกว่า ส่วนความเข้มข้นสูงสุดที่ซื้อได้เองคือ 10% ซึ่งต่างจากช่วง 2.5-5% ในบทความเดิม ควรเริ่มจากความเข้มข้นต่ำและให้เภสัชกรหรือแพทย์แนะนำ^[4]

วิธีใช้ adapalene และการทายาให้ถึงหลัง

AAD แนะนำให้ทา adapalene หลังอาบน้ำหรือก่อนนอนทุกวัน และแนะนำให้ใช้อุปกรณ์ช่วยทายาที่หลังเพื่อให้ยาถึงผิวจริง^[4] งานฉันทามติสิวที่ลำตัวก็ระบุว่าการทายาที่หลังทำได้ยาก และเป็นหนึ่งในเรื่องที่ผู้ป่วยกังวล^[5]

ใช้เวลานานแค่ไหนจึงเห็นผล และเมื่อไรควรพบแพทย์

AAD ระบุว่าถ้าได้ผล อาจเริ่มเห็นการเปลี่ยนแปลงในราว 6-8 สัปดาห์ และการเคลียร์เต็มที่อาจใช้ 3-4 เดือน หากไม่เห็นความแตกต่างใน 6-8 สัปดาห์ อาจต้องให้แพทย์ผิวหนังช่วย^[4] สำหรับสิวที่ดื้อ ลึก หรือมีแนวโน้มเป็นแผลเป็น ตัวอย่างการรักษาที่แพทย์ในงานฉันทามติสั่งใช้ ได้แก่ ยาทาเรตินอยด์ ยาปฏิชีวนะชนิดรับประทาน (โดยต้องระวังเรื่องเชื้อดื้อยา) และ isotretinoin ชนิดรับประทาน ซึ่งทั้งหมดต้องอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์^[5] บทความเดิมกล่าวถึงยาคุมกำเนิดเป็นตัวเลือกในผู้หญิง แหล่งที่อ่านระบุเพียงว่าสิวที่กำเริบก่อนมีประจำเดือนมักดีขึ้นในผู้ที่ใช้ยาคุม ซึ่งเป็นการตัดสินใจร่วมกับแพทย์เท่านั้น^[6][1]

รักษาสิวที่หลังที่คลินิกได้อย่างไร และหลักฐานมีแค่ไหน

บทความเดิมกล่าวถึงการรักษาที่คลินิก 3 แบบ คือ เลเซอร์ลดสิวหรือรอยสิว (เช่น IPL, Q-switch, Acne Clear) การกดสิวหรือฆ่าเชื้อสิวโดยผู้เชี่ยวชาญ และการฉีดสิวสำหรับสิวอักเสบเม็ดใหญ่^[1] ในแหล่งอิสระที่เปิดอ่านได้ ไม่พบงานที่ทดสอบเลเซอร์ IPL หรือ Q-switch กับสิวที่หลังโดยตรง งานฉันทามติระบุว่าหลักฐานด้านประสิทธิภาพและความปลอดภัยของการรักษาสิวที่ลำตัวยังต้องการงานวิจัยเพิ่มเติม^[5] จึงไม่ควรเข้าใจว่าหัตถการเหล่านี้ได้ผลที่หลังเท่ากับที่เห็นในสิวบนใบหน้า

หน้าบริการ Acne Program ของคลินิกอธิบายโปรแกรม 4 แบบ ได้แก่ Acne Exit (การกดและฉีดสิว Dual Yellow Plus+ และ Vitacool) Acne Clear (มาสก์สูตรสิวและ OMG LED Light Therapy) Acne Clear Plus (เพิ่ม Fresh Beam Laser) และ Acne Clear Dual (เพิ่ม Dual Yellow Plus+) โดยคลินิกเลือกโปรแกรมให้ตามการประเมินผิวของแต่ละคน^[2] ตัวอย่างบริเวณที่หน้าบริการกล่าวถึงคือกรอบหน้า คาง แก้ม และหน้าผาก ไม่มีการระบุบริเวณหลัง ส่วนหน้า C-Acne Clear by Plasmalis ของคลินิกอธิบายหลักการว่าใช้พลาสมาจัดการแบคทีเรีย ยีสต์ และราในรูขุมขน และกล่าวถึงสิวผดและสิวเรื้อรัง ก็ไม่ได้ระบุบริเวณหลังเช่นกัน^[3] ในแหล่งอิสระที่เปิดอ่านไม่มีข้อมูลของพลาสมากับสิวที่หลัง

ดังนั้นหากสนใจรักษาสิวที่หลังที่คลินิก ควรถามแพทย์โดยตรงว่าโปรแกรมใดทำบริเวณหลังได้ ใช้กี่ครั้ง และมีข้อจำกัดอะไรบ้าง ก่อนตัดสินใจ

สิวที่หลังแบบไหนควรให้แพทย์ประเมิน

สัญญาณที่ควรพบแพทย์ผิวหนังตามแหล่งข้อมูลที่อ่านได้ ได้แก่ สิวลึกและเจ็บ (AAD) สิวที่ไม่ดีขึ้นหลังดูแลเองครบ 6-8 สัปดาห์ (AAD) และสิวที่มีแนวโน้มเป็นแผลเป็น เพราะงานฉันทามติระบุว่าผู้ที่มีแผลเป็นที่ลำตัวอยู่แล้วเสี่ยงเกิดแผลเป็นเพิ่ม^[4][5] Mayo Clinic เสริมว่าผู้ที่ผิวคล้ำมีแนวโน้มเกิดแผลเป็นนูนหรือรอยคล้ำจากสิวมากกว่า และสิวรุนแรงที่เกิดขึ้นฉับพลันในผู้สูงอายุอาจเป็นสัญญาณของโรคอื่นที่ต้องตรวจ^[6]

สิวที่หลังที่อาจไม่ใช่สิวธรรมดา

ตุ่มที่หลังและหน้าอกซึ่งคัน และหน้าตาคล้ายกันทุกเม็ด อาจเป็นโรคอื่นที่คล้ายสิว เช่น รูขุมขนอักเสบจากเชื้อรา Malassezia รายงานผู้ป่วยในวารสาร Cureus ระบุว่าโรคนี้มักมีตุ่มและหนองรอบรูขุมขนที่คัน พบบริเวณลำตัวส่วนบน และมักถูกวินิจฉัยเป็นรูขุมขนอักเสบจากแบคทีเรียก่อน ผู้ป่วยในรายงานคือวัยรุ่นชายคนหนึ่งซึ่งได้ยาปฏิชีวนะแล้วไม่ได้ผล จนตรวจพบเชื้อราจึงวินิจฉัยได้^[8] ข้อมูลนี้มาจากรายงานผู้ป่วยรายเดียว จึงใช้เป็นข้อสังเกตทั่วไปเท่านั้น หากทาย่ารักษาสิวแล้วไม่ดีขึ้นหรือคันมาก ให้แพทย์ตรวจแยกโรค

อาการแพ้ผลิตภัณฑ์รุนแรง

Mayo Clinic อ้างถึงคำเตือนของ FDA ว่าผลิตภัณฑ์รักษาสิวที่ซื้อเองบางชนิดอาจทำให้เกิดปฏิกิริยารุนแรงได้ แม้พบน้อย หากหลังใช้ผลิตภัณฑ์แล้วหน้ามืดหรือเป็นลม หายใจลำบาก ตา หน้า ริมฝีปาก หรือลิ้นบวม หรือรู้สึกแน่นคอ ให้ไปห้องฉุกเฉินทันที และไม่ควรสับสนกับอาการแดง ระคายเคือง หรือคันเล็กน้อยบริเวณที่ทายา^[6]

FAQ (Frequently Asked Questions)

Conclusion

สิวที่หลังเกิดจากกลไกเดียวกับสิวที่หน้า และถูกกระตุ้นหรือทำให้แย่ลงจากการเสียดสี ฮอร์โมน ผลิตภัณฑ์ที่มีน้ำมัน และอาจรวมถึงอาหารบางประเภท ในบทความเดิม 7 สาเหตุมีบางข้อที่แหล่งอิสระรองรับ บางข้อต้องปรับถ้อยคำ และสบู่ตกค้างกับน้ำยาซักผ้าไม่พบแหล่งรองรับ สำหรับสิวไม่รุนแรง AAD แนะนำ benzoyl peroxide แบบล้างออกและ adapalene พร้อมการดูแลผิวอย่างอ่อนโยน ส่วนสิวลึก เจ็บ ไม่ดีขึ้น หรือคันผิดปกติควรให้แพทย์ประเมิน หัตถการในคลินิกสำหรับสิวที่หลังยังมีหลักฐานจำกัด และหน้าบริการสิวของคลินิกอธิบายโปรแกรมที่เน้นใบหน้า

ที่ Fresh Code Clinic แพทย์ประเมินชนิดสิว ความรุนแรง และประวัติการรักษาของแต่ละคนก่อนแนะนำแนวทางที่เหมาะ ข้อมูลในบทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือการรับประกันผลลัพธ์ หากต้องการข้อมูลเพิ่มเติม ให้ปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินก่อน

References