สิว คืออะไร ? และสาเหตุของการเกิดสิว

สิวเป็นปัญหาผิวที่คนส่วนใหญ่เคยเจอ บางคนหายไปเมื่อพ้นวัยรุ่น แต่บางคนเป็นๆ หายๆ นานหลายปีและทิ้งรอยแดง รอยดำ หรือหลุมสิวไว้จนกระทบความมั่นใจ

สิว (Acne) คือภาวะผิวหนังที่ตั้งแต่มีตุ่มเล็กๆ ไม่กี่เม็ด ไปจนถึงก้อนลึกที่เจ็บ พบบ่อยที่ใบหน้า หน้าอก และหลัง และอาจกระทบสุขภาพใจได้ด้วย^[1] รูขุมขนจะอุดตันจากน้ำมันและเซลล์ผิวที่ตาย และเมื่อมีแบคทีเรียเข้ามาเกี่ยวข้องก็เกิดการอักเสบและหนอง^[1] ความรุนแรงต่างกันในแต่ละคน หากต้องการดูแนวทางของคลินิก ดูได้ที่ หน้ารักษาสิว^[8]

Causes of acne

สิวไม่ได้มีสาเหตุเดียว ปัจจัยที่แหล่งข้อมูลทางการแพทย์ระบุไว้ ได้แก่

• clogged pores น้ำมันและเซลล์ผิวที่ตายสะสมจนอุดรูขุมขน แล้วอาจอักเสบเมื่อมีแบคทีเรีย^[1]
• ต่อมไขมันและฮอร์โมน ในวัยรุ่น ฮอร์โมนแอนโดรเจนทำให้ต่อมไขมันโตขึ้นและผลิตน้ำมันมากขึ้น จึงอุดรูขุมขนได้ง่ายขึ้น^[2] การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนในช่วงประจำเดือน วัยหมดประจำเดือน และการตั้งครรภ์ก็เกี่ยวข้อง รวมถึงภาวะบางอย่าง เช่น ถุงน้ำรังไข่หลายใบ (PCOS) และโรคโรซาเซีย^[1]
• ยาบางชนิดและผลิตภัณฑ์ที่มันมาก ยาบางชนิดและผลิตภัณฑ์บำรุงผิวหรือผมที่มันอาจเกี่ยวข้อง^[1] รวมถึงเครื่องสำอางที่มัน หรือผลิตภัณฑ์แต่งผมอย่างโพเมด^[2]
• พันธุกรรม หากพ่อแม่หรือญาติใกล้ชิดเคยเป็นสิวรุนแรงจนเกิดแผลเป็น ความเสี่ยงจะสูงขึ้น^[2]
• ความเครียด การนอน และบางพฤติกรรม ความเครียดไม่ได้ทำให้เกิดสิวโดยตรง แต่ทำให้สิวที่มีอยู่แย่ลงได้ ส่วนการนอนไม่พอ อาหารบางชนิด และการสูบบุหรี่ ก็อาจทำให้สิวแย่ลงหรือเกี่ยวข้องกับสิวที่รุนแรงกว่า^[2]

AAD ระบุด้วยว่านักวิทยาศาสตร์ยังไม่เข้าใจทั้งหมดว่าทำไมบางคนเป็นสิวง่ายกว่าคนอื่น^[2] สิวพบได้เกือบทุกวัย ไม่ได้จำกัดอยู่แค่วัยรุ่น

How many types of acne are there?

การแยกชนิดของสิวสำคัญ เพราะแต่ละชนิดต้องดูแลต่างกัน การจัดกลุ่มแบบไม่อักเสบและอักเสบด้านล่างเป็นการจัดเพื่อให้ใช้งานง่าย ส่วนลักษณะของตุ่มแต่ละชนิดอ้างอิงจาก NHS^[1]

กลุ่ม	ชนิด	ลักษณะที่เห็น
ไม่อักเสบ	สิวหัวดำ (Blackheads)	จุดสีเข้ม มักแบนราบ
ไม่อักเสบ	สิวหัวขาว (Whiteheads)	ตุ่มเล็กสีเดียวกับผิว
อักเสบ	ตุ่มแดง (Papules)	ตุ่มนูน ดูชมพูหรือแดงบนผิวสีอ่อน และอาจเป็นสีน้ำตาลหรือม่วงบนผิวสีเข้ม
อักเสบ	ตุ่มหนอง (Pustules)	ตุ่มนูนที่มีหนอง
อักเสบ	ตุ่มก้อนและซีสต์ (Nodules / Cysts)	ก้อนใหญ่ใต้ผิว บางครั้งเจ็บ และอาจรวมกันเป็นก้อนเดียว

สิวที่หายแล้วอาจทิ้งแผลเป็นได้ ทั้งเป็นหลุมตื้นหรือเป็นรอย^[1] NHS แนะนำให้พบแพทย์หากสิวเป็นจำนวนมาก ลึก เจ็บ หรืออาจเป็นแผลเป็น มีสัญญาณติดเชื้อ เช่น ผิวร้อน บวม แดง หรือสิวกระทบสุขภาพใจ^[1]

Methods of treating acne.

หัวใจของการรักษาคือรู้ว่าสิวของคุณเป็นชนิดไหน เพราะวิธีที่ไม่ตรงกับชนิดของสิวอาจทำให้หายช้าหรือเกิดซ้ำ ตารางนี้สรุปแนวทางที่แหล่งข้อมูลระบุไว้ตามสถานการณ์

สถานการณ์	แนวทางที่พบในแหล่งข้อมูล	ใครเป็นผู้ดูแล
สิวไม่รุนแรง	ผลิตภัณฑ์ที่มี benzoyl peroxide หรือ salicylic acid และรีติโนลหรือเรตินอยด์ ใช้สม่ำเสมอราว 6-8 สัปดาห์ก่อนประเมินผล[1][4][5]	ปรึกษาเภสัชกรหรือแพทย์
สิวหลายเม็ด ลึก เจ็บ หรือไม่ดีขึ้นด้วยการดูแลเอง	ยาทากลุ่มเรตินอยด์หรือยาปฏิชีวนะ และยากินบางกลุ่มที่แพทย์พิจารณา เช่น ยาปฏิชีวนะ ยาคุมกำเนิดแบบฮอร์โมนรวม[1]	แพทย์
สิวอักเสบรุนแรง เกิดซ้ำ หรืออาจเป็นแผลเป็น	อาจพิจารณา Isotretinoin ซึ่งต้องตรวจและติดตามโดยแพทย์เท่านั้น[1][6]	แพทย์ผิวหนังหรือแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
สิวอุดตันที่ไม่ตอบสนองต่อยาทา	การกดสิวโดยผู้เชี่ยวชาญ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของแผนการรักษา[7]	แพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญ

ผลิตภัณฑ์ทาและเรตินอยด์

สิวไม่รุนแรงมักเริ่มจากผลิตภัณฑ์ที่เภสัชกรแนะนำ เช่น ที่มี benzoyl peroxide หรือ salicylic acid^[1] ส่วนเรตินอยด์และเรตินอลเป็นอนุพันธ์ของวิตามินเอ ช่วยเร่งการผลัดเซลล์ผิวและลดการอักเสบที่ทำให้สิวแย่ลง เรตินอยด์แรงกว่าและมักต้องมีใบสั่งแพทย์ ขณะที่เรตินอลอ่อนกว่าและหาซื้อได้ทั่วไป^[5] อาการข้างเคียงที่พบบ่อยคือแดง แห้ง ลอก ซึ่งมักอยู่ราว 3-4 สัปดาห์ ควรเริ่มความถี่ต่ำ เช่น สัปดาห์ละครั้ง และทากันแดดทุกวัน^[5]

AAD แนะนำให้ใช้ผลิตภัณฑ์รักษาสิวอย่างน้อย 6-8 สัปดาห์ก่อนตัดสินว่าได้ผลหรือไม่ และสิวมักใช้เวลา 3-4 เดือนจึงสงบชัดเจน การเปลี่ยนผลิตภัณฑ์บ่อยอาจทำให้ผิวระคาย และควรทาผลิตภัณฑ์เป็นชั้นบางในบริเวณที่มักเกิดสิว ไม่ใช่เฉพาะเม็ดที่เห็น^[4]

ยากินและ Isotretinoin

สิวที่หลายเม็ด ลึก หรือไม่ตอบสนองต่อยาทา แพทย์อาจพิจารณายากิน เช่น ยาปฏิชีวนะ หรือยาคุมกำเนิดแบบฮอร์โมนรวมในบางราย^[1] ส่วน Isotretinoin เป็นยากลุ่มวิตามินเอชนิดกินที่ใช้กับสิวรุนแรง สิวที่ดื้อต่อการรักษาอื่น หรือสิวที่ทิ้งแผลเป็น ยานี้เป็นยาควบคุมพิเศษในประเทศไทย ซื้อเองไม่ได้ และมีผลข้างเคียงสำคัญ เช่น ผิวและตาแห้ง ผิวไวต่อแดด ตับและไขมันในเลือดผิดปกติ และอันตรายมากต่อทารกในครรภ์ จึงต้องตรวจและติดตามโดยแพทย์ทุกราย^[6] บทความของคณะเภสัชศาสตร์ มหิดล ที่อ้างอิงเผยแพร่เมื่อปี 2010 ควรตรวจสอบแนวทางล่าสุดกับแพทย์ก่อนตัดสินใจ

Procedure

การกดสิวโดยผู้เชี่ยวชาญช่วยเอาสิวอุดตันที่ไม่ตอบสนองต่อยาทาออกได้ บทความของคลินิกผิวหนังรายหนึ่งในสหรัฐฯ ระบุว่าทำภายใต้สภาพปลอดเชื้อ และเตือนว่าการบีบเองอาจทำให้เกิดแผลเป็น ติดเชื้อ และสิวแย่ลง^[7] แหล่งนี้เป็นบล็อกของคลินิกที่ให้บริการนี้เอง จึงควรอ่านด้วยความระมัดระวัง และ AAD ก็แนะนำเช่นกันว่าไม่ควรแกะ บีบ เพราะทำให้การอักเสบลึกขึ้นและเสี่ยงเกิดรอย^[3][4]

เมื่อสิวสงบแล้ว รอยแดงและรอยดำที่เหลือสามารถให้แพทย์ประเมินเรื่องเลเซอร์ได้ ซึ่งต้องดูความเหมาะสมเป็นรายบุคคล

How to prevent acne from recurring.

การป้องกันระยะยาวขึ้นกับการดูแลผิวสม่ำเสมอและนิสัยประจำวัน หลักๆ ที่ AAD และ NHS แนะนำมีดังนี้

• Wash your face gently. ไม่เกินวันละ 2 ครั้ง และหลังเหงื่อออกมาก ใช้คลีนเซอร์อ่อนโยนและล้างด้วยมือ ไม่ขัดแรง^[3][4]
• เลือกผลิตภัณฑ์ที่ไม่อุดตันรูขุมขน มองหาสูตร non-comedogenic และไม่มีแอลกอฮอล์ หลีกเลี่ยงโทนเนอร์ แอสตริงเจนต์ และสครับที่ทำให้ผิวแห้งและระคาย^[1][3][4]
• ล้างเครื่องสำอางก่อนนอน แม้เป็นสูตรที่ไม่อุดตันก็ยังทำให้เกิดสิวได้หากทิ้งไว้ข้ามคืน และไม่ควรใช้อุปกรณ์แต่งหน้าร่วมกับผู้อื่น^[1][4]
• ดูแลผมและสิ่งที่สัมผัสหน้า หากผมมัน ควรสระถี่ขึ้นและไม่ให้ผมปรกหน้า ลดการจับหน้า และสวมเสื้อผ้าที่ระบายอากาศได้ดีเมื่อเหงื่อออก^[1][3]
• ทากันแดดทุกวัน เลือก broad-spectrum SPF 30 ขึ้นไป กันน้ำ และไม่อุดตันรูขุมขน เพราะยารักษาสิวบางชนิดทำให้ผิวไวต่อแดด และการอาบแดดอาจทำให้สิวแย่ลง^[3]
• ไม่แกะ ไม่บีบ เพราะทำให้หายช้า และเสี่ยงเป็นแผลเป็นและรอยดำ^[3][4]
• ไม่เปลี่ยนผลิตภัณฑ์บ่อย และเมื่อซับเหงื่อ ให้ซับเบาๆ ด้วยผ้าสะอาด ไม่ถูแรง^[4]
• นอนให้พอและจัดการความเครียด เพราะความเครียดทำให้สิวที่มีอยู่แย่ลงได้^[2]

หากทำตามนี้แล้วสิวยังไม่ดีขึ้น AAD แนะนำให้พบแพทย์ผิวหนัง^[3]

Say goodbye to acne with the Spotless Skin program at Fresh Code Clinic.

สำหรับคนที่ดูแลเองแล้วผิวยังไม่ดีขึ้น หรือมีทั้งสิวอุดตัน สิวอักเสบ และรอยแดงรอยดำสะสม คลินิกมีโปรแกรม Spotless Skin ที่รวมการดูแลไว้ในแผนเดียว ไม่ต้องแยกไปหลายที่ โปรแกรมนี้แบ่งเป็น 4 ขั้นตอน

ขั้นตอน	ดูแลอะไร	ข้อมูลจากหน้าบริการของคลินิก
1. เคลียร์สิว	สิวอุดตันและสิวอักเสบบนใบหน้า	แพทย์ประเมินสิวที่ยังอยู่ แล้วเลือกวิธีที่เหมาะ[8]
2. Discovery Pico	รอยดำ สีผิวไม่สม่ำเสมอ ผิวหมองคล้ำ	เลเซอร์พิโควินาทีหลายโหมด โหมดสำหรับเม็ดสีใช้กับรอยดำจากสิวได้ ปัญหาเล็กน้อยอาจเห็นการเปลี่ยนแปลงหลังราว 1-2 ครั้ง ปัญหาซับซ้อนอาจต้องราว 5-6 ครั้งขึ้นไป[9]
3. Dual Yellow Plus+	รอยแดง การระคายเคือง และผิวสดใส	เลเซอร์สองความยาวคลื่น แสงเหลือง 578 nm เหมาะกับปัญหาสีแดง ส่วนแสงเขียว 511 nm ใช้กับปัญหาเม็ดสี[10]
4. Vitacool	ฟื้นฟูผิวหลังทำ	ผสานการทำความเย็นกับแสงบำบัดเพื่อนำสารอาหารเข้าสู่ผิว และในโปรแกรมรักษาสิวถูกใช้เพื่อความสบายผิวและเติมความชุ่มชื้น[8][11]

โปรแกรมนี้เหมาะกับคนที่อยากดูแลทั้งตัวสิว รอยที่ตามมา และสุขภาพผิวโดยรวมในแผนเดียว หน้าบริการไม่ได้ระบุราคา จำนวนครั้ง หรือช่วงห่างของโปรแกรม ซึ่งขึ้นกับสภาพผิวและการประเมินของแพทย์ ไม่มีหัตถการใดรับประกันว่ารอยจะหายหมดในครั้งเดียว^[8][9]

Why choose Spotless Skin treatment at Fresh Code Clinic?

คลินิกเริ่มจากประเมินปัญหาหลักของผิวก่อน เพราะหลายคนมีทั้งสิวอุดตัน สิวอักเสบ รอยดำ รอยแดง และผิวไม่เรียบพร้อมกัน แล้วจึงเลือกว่าจะเริ่มที่สิว รอย หรือการฟื้นฟูผิว หากสิวยังอักเสบอยู่ แพทย์มักให้ความสำคัญกับการควบคุมสิวก่อน เพื่อไม่ให้เกิดรอยใหม่ตามมา

นอกจาก Spotless Skin คลินิกยังมีโปรแกรมรักษาสิว Acne Code 4 แพ็กเกจ ได้แก่ Acne Exit, Acne Clear, Acne Clear Plus และ Acne Clear Dual ให้เลือกตามลักษณะสิวและผิว โดยไม่จำเป็นต้องเลือกแบบที่เข้มข้นที่สุดเสมอไป^[8]

FAQ (Frequently Asked Questions)

summarize

สิวเกิดจากรูขุมขนอุดตันร่วมกับปัจจัยอื่น เช่น ฮอร์โมน แบคทีเรีย ยา และพฤติกรรมบางอย่าง และมีหลายชนิดที่ต้องดูแลต่างกัน สิวไม่รุนแรงเริ่มจากผลิตภัณฑ์ทาที่ใช้สม่ำเสมอราว 6-8 สัปดาห์ ส่วนสิวลึก อักเสบรุนแรง หรือไม่ดีขึ้นควรพบแพทย์ การล้างหน้าอ่อนโยน ไม่แกะไม่บีบ ทากันแดด และไม่เปลี่ยนผลิตภัณฑ์บ่อยช่วยลดโอกาสเกิดซ้ำ ที่ Fresh Code Clinic แพทย์ประเมินสภาพผิวเป็นรายเคส แล้วเลือกว่าจะเริ่มที่สิว รอย หรือการฟื้นฟูผิวในโปรแกรม Spotless Skin

ข้อมูลในบทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือการรับประกันผลลัพธ์ หากสิวรุนแรงหรือไม่แน่ใจว่าควรเริ่มดูแลอย่างไร ให้ปรึกษาแพทย์ก่อนทุกครั้ง

References